zaterdag 16 december 2017

pauwenveren 14



De koets, helemaal in de lak en met blinkende koperen klinken en versieringen, wordt getrokken door een gevlekte schimmel met een hoog opstaande bos pauwenveren tussen de oren.

Erik Vlaminck, Suikerspin, 169

1211

pauwenveren 13



Hij zit op de bok van een felrode woonwagen en bij zijn paard is een bos pauwenveren tussen het gareel geschoven.

Erik Vlaminck, Suikerspin, 28

1211

de herfst van 2017 – 61


9 en 10 december 2017

70 – De beschrijvingen van Harry Mulisch over het leven en werk van Wilhelm Reich in Het seksuele bolwerk (dat ik ben beginnen te lezen omdat Jeroen Brouwers er in De laatste deur melding van maakt) zijn zo bevreemdend en onwaarschijnlijk dat ik mij ervan moest vergewissen of Mulisch hier nu aan fictie dan wel non-fictie doet door het Wikipedia-lemma over de joods-Duitse psycholoog erop na te lezen. En inderdaad…

Het meest bevreemdende aan Mulisch’ boek is allicht de structuur. In het eerste deel vernemen we hoe Harry Mulisch, personage in zijn eigen boek, Reich op het spoor komt in een boekenantikwariaat. Geheel toevallig eigenlijk. Sterk geschreven, dat eerste stuk – waarin het trouwens vooral gaat over de toevallige synchroniciteiten – samenlopen van omstandigheden – die het leven voor ons in petto heeft. Het tweede deel is het leeuwendeel. In omvang maar ook in belang: Mulisch presenteert ons een hoogst eigenzinnige schets van de levenswandel en het levenswerk van de uitermate vreemde pseudowetenschapper Wilhelm Reich. Het derde deel, een ‘epiloog’, gaat over het Franse fort bij Douaumont nabij Verdun. Deel één en twee hebben nog wel veel met elkaar te maken, maar je vraagt je toch af wat die drie bladzijden Eerste Wereldoorlog in dit geheel komen doen. En toch houdt het op de een of andere manier steek – al kun je er de vinger niet op leggen. (Ligt het verband in het feit dat in deel één sprake is van ikfiguurs vader, die in die oorlog gevochten heeft?) Geen nood, Het seksuele bolwerk mag dan in zijn structuur een bevreemdend boek zijn, het is ijzersterk geschreven en vraagt om meer. Meer Mulisch, en meer weten over Reich – over wie ik tot hiertoe eigenlijk niets wist, behalve dat zijn gedachtegoed in de zogenaamde ‘jaren zestig’ een (bij?)rol heeft gespeeld.

de laatste boom 11

lees hier vanaf het begin: de laatste boom 1

Het kapitalisme moet blijven draaien en daartoe moet de westerse mens tot consumeren worden aangezet. ‘Ongeveer 10 procent van de Amerikaanse economie gaat naar de sales effort’. En: ‘Op een doordeweekse dag worden we door ongeveer 3000 reclameprikkels “getroffen”.’ Die sales effort is vaak misleidend, manipulatief en/of leugenachtig en bovendien moreel hoogst dubieus: ‘Deze manipulatie-industrie speelt in op het slechtste in de mens, zoals bezitsdrang, zucht naar instant bevrediging, hedonisme, jaloezie.’ Om ons te bereiken worden ons privégegevens ingepikt. Behoeften worden gecreëerd. De rage van de energieverslindende SUV’s en de wegwerpkledij, die grotendeels door slaven wordt gemaakt, zijn hier goede voorbeelden van. De producten (en hun verpakkingen) worden voortdurend vernieuwd of krijgen een ingebouwde veroudering mee. En het vreemde is dat we dit allemaal kritiekloos slikken.

Dit alles blijft niet zonder gevolg voor de manier waarop mensen met elkaar omgaan. Het consumentisme werkt afgunst en meedogenloze competitiviteit en in elk geval desolidarisering in de hand. De gevolgen laten niet op zich wachten: ongenoegen (want de koopverslaafde kan niet alle behoeften op elk moment bevredigen), veralgemeend wantrouwen en vereenzaming.

Uiteraard heeft ook de gezondheid te lijden van het kapitalistische geweld. Onder de 70.000 chemicaliën die zich via de productie van allerlei vaak nutteloze dingen in het milieu verspreiden zijn er veel die kanker, diabetes, obesitas, autisme, onvruchtbaarheid… verwekken. Al minstens 800 van die artificiële stoffen zijn aangemerkt als hormoonverstorend. Het spreekt vanzelf dat de chemische en de voedingsindustrie zich niet de kaas van het brood zullen laten eten en ze verzetten zich dus met hand en tand, met alle beschikbare middelen, tegen opgelegde beperkingen. Alleen al in Brussel, waar heel wat beslissingen die de volksgezondheid ten goede zouden komen, zouden kunnen genomen worden, verkopen meer dan twintigduizend lobbyisten hun diensten aan het grootkapitaal. Dat gelobby zie je overal opduiken waar de wetgever nog maar denkt aan milieumaatregelen. De chemische industrie en Big Oil financieren klimaatontkennend wetenschappelijk onderzoek. Eigenlijk doen alle sectoren dat: farma, auto, vlees… En de wapenindustrie, niet te vergeten. De CEO-maffia infiltreert in de hoogste politieke niveaus. Ze sponsort zelfs klimaattoppen.

(wordt vervolgd)